Hygyrchedd

Font Size cy

100% 150% 200%

background colour cy

cy Cyferbynnedd
Cau Ailosod

PONT FAWR, LLANRWST

Manylion y Safle

© Copyright and database right 2020. All rights reserved. Ordnance Survey licence number 0100022206

NPRN 24053

Cyfeirnod Map SH76SE

Cyfeirnod Grid SH7984561490

Awdurdod Lleol Conwy 

Hen Sir Dinbych

Cymuned Llanrwst

Math o Safle PONT

Dosbarth Cyffredinol CLUDIANT

Cyfnod 17eg Ganrif, Ôl-Ganoloesol

Disgrifiad o´r Safle Yn ôl traddodiad, cafodd pont Llanrwst ei chynllunio gan Inigo Jones ym 1636, ond gwnaed y cysylltiad mae’n debyg gan fod Richard Wynn o Wydir yn Drysorydd y Frenhines ac y byddai wedi talu Jones a Nicholas Stone, ei brif saer maen, am blac a gomisiynodd ganddynt ar gyfer eglwys Llanrwst ym 1634. Mae’n bosibl bod cynllun y bont yn seiliedig ar gynllun tebyg Palladio ar gyfer pont dri-bwa gyda phrif rychwant o 60 troedfedd (18 metr) a rhychwantau allanol o 48 troedfedd (15 metr).

Mae gan bont Llanrwst rychwantau o 60 troedfedd a 40 troedfedd (12 metr). Cafodd y bwa gorllewinol ei ailadeiladu ym 1675, ac eto ym 1703. Cafodd ei hadeiladu o garreg grut leol mewn haenau a rwbel llechi. Mae’n bont ffordd â goleddf serth gyda thri bwa segmentol. Mae torddyfroedd ar bob ochr yn parhau at i fyny i ffurfio llochesau yn y canllaw. Mae gan y canllaw gerrig copa siamffrog gyda chrampiau haearn. Mae gan y bont furiau dynesu ymledol.

Uwchben apig y bwa canolog, mae gan y canllaw deheuol gerfwedd garreg o arfbais y Stiwartiaid (ynghyd â’r blaenlythrennau ‘CR’) wedi’i gosod mewn ffrâm gyda cholofnau ffliwtiog arosodedig sy’n cynnal entablature blodeuol a chrib bigfain; o dan yr arfbais ceir y dyddiad ‘1636’. Cafodd deial haul ei osod i nodi trichanmlwyddiant y bont. Yn yr un safle, ar y canllaw gogleddol, mae plu Tywysog Cymru yn codi o goron, gyda’r llythrennau ‘CP’ ar y naill ochr a’r llall. Mae gan y canllaw mewnol gerrig cerbyd i amddiffyn y gwaith maen. Mae’r blaenlythrennau ‘TR’ i’w gweld ar y canllaw deheuol mewnol uwchlaw y bwa gorllewinol a ailadeiladwyd.

Ffynhonnell: Cronfa ddata Adeiladau Rhestredig Cadw
Ffynhonnell: Haslam, Orbach a Voelcker (2009), The Buildings of Wales: Gwynedd. Pevsner Architectural Guide, tudalen 381
CBHC, Hydref 2009

Delweddau Digidol

Chofnodion Archifol

Safleoedd Cysylltiedig