Hygyrchedd

Font Size cy

100% 150% 200%

background colour cy

cy Cyferbynnedd
Cau Ailosod

CASTELL BIWMARES

Manylion y Safle

© Copyright and database right 2020. All rights reserved. Ordnance Survey licence number 0100022206

NPRN 95769

Cyfeirnod Map SH67NW

Cyfeirnod Grid SH6072376245

Awdurdod Lleol Ynys Mon

Hen Sir Môn

Cymuned Beaumaris

Math o Safle CASTELL

Dosbarth Cyffredinol AMDDIFFYN

Cyfnod Canoloesol

Disgrifiad o´r Safle Castell Biwmares oedd y castell olaf i'w adeiladu fel rhan o gylch Edward I o amddiffynfeydd o amgylch Gogledd Cymru. Dechreuwyd ei adeiladu yn 1295, ond araf fu'r cynnydd ac ni orffennwyd rhannau uchaf y tyrau a'r ward mewnol, sy'n golygu bod y castell yn is ac yn edrych yn llai bygythiol na'i gymheiriaid.

Fe wnaeth y lleoliad strategol a'r rheolau masnach caeth a oedd yn gysylltiedig â sefydlu Biwmares gyfrannu at ddatblygiad y dref a'r porthladd yn ganolfan ariannol a llongau Sir Fôn tan yr ail ganrif ar bymtheg. Er na orffennwyd y castell, roedd ei safle tactegol yn ei wneud yn darged i wrthdaro arfog. Cipiodd rhai o filwyr Owain Glyndŵr Fiwmares yn 1403 a'i dal am ddwy flynedd ac am dair blynedd yn ystod Rhyfel Cartref Lloegr amddiffynwyd y castell dros y Brenin gan y teulu Bulkeley lleol.

Erbyn y bedwaredd ganrif ar bymtheg roedd y ffos o amgylch Castell Biwmares wedi llenwi â mwd a'r muriau i raddau helaeth o'r golwg dan eiddew. Er gwaetha'r dadfeilio allanol, roedd y Tywysog Hermann von Pückler-Muskau yn falch o weld bod yr ystafelloedd y tu mewn i'r porthdwr a'r capel mewn cyflwr da. Roedd yn gandryll, fodd bynnag, gyda'r cyrtiau tenis yr oedd y Bulkeleys, y cyn amddiffynwyr, wedi ei llunio ar y lawnt yn iard y castell. Mae'r castell bellach yn safle treftadaeth byd UNESCO.

Cofnod wedi ei ddiweddaru fel rhan o'r prosiect 'Taith i'r Gorffennol: Cymru mewn teithlyfrau o Ffrainc a'r Almaen' a gyllidir gan yr AHRC.
R. Singer (Prifysgol Bangor) a S. Fielding (CBHC), 2017.

Delweddau Digidol

Chofnodion Archifol

Safleoedd Cysylltiedig

Adnoddau Ar-lein